Fomalhaut b
Z Wikipedii
| Fomalhaut b | |
 Dysk wokół gwiazdy Fomalhaut oraz planeta Fomalhaut b |
|
| Parametry orbity | |
| Półoś wielka (a) | 115 j.a. |
| Mimośród (e) | 0,11 +0,02−0 |
| Okres orbitalny (P) | 872 d |
| Inklinacja (i) | ~66° |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Masa | < 3 +0,5−1,3 MJ |
| Odkrycie | |
| Data | 2008 |
Fomalhaut b – planeta pozasłoneczna krążąca po orbicie gwiazdy Fomalhaut, odkryta w 2008 przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a, znajdująca się około 25 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Ryby Południowej. Fomalhaut b i planety przy gwieździe HR 8799, których odkrycie zostało ogłoszone jednocześnie, są pierwszymi potwierdzonymi planetami pozasłonecznymi odkrytymi przez bezpośrednią obserwację (wcześniej odkryto ciało o nazwie 2M1207b, ale przynależność tego ciała do planet jest wysoce dyskusyjna).
Spis treści |
[edytuj] Odkrycie
Planeta okrąża gwiazdę Fomalhaut w odległości około 115 j.a., więc znajduje się o około 18 j.a. bliżej gwiazdy niż krawędzi dysku pyłowego[1]. Jest pierwszą planetą pozasłoneczną odkrytą przez obserwację bezpośrednią w świetle widzialnym[2].
Obecność planety była przewidywana teoriami. 13 listopada 2008 NASA upubliczniła fotografię zrobioną przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Na zdjęciu jasna zewnętrzna wstęga to pas pyłu, a rysy są spowodowane przez zakłócenia z rozproszonego światła gwiazdy[3]. Planeta znajduje się 25 lat świetlnych od Ziemi, w konstelacji Ryby Południowej[4]. Uważa się, że Fomalhaut b mający stosunkowo niewielką masę jest najzimniejszym ciałem kiedykolwiek widocznym poza naszym układem słonecznym[5]. Obecność planety była przewidywana już w 2005 ze względu na jej wpływ na dysk pyłowy wokół gwiazdy; dysk ten ma ostrzejszą krawędź wewnętrzną niż gdyby nie zawierał planety[6]. Jednakże planeta została zlokalizowana w maju 2008, gdy Paul Kalas wyodrębnił ją ze zdjęć z Teleskopu Hubble'a zrobionych w latach 2004 i 2006[2].
Kalas powiedział: "To dogłębne i przytłaczające przeżycie zobaczyć na własne oczy nigdy wcześniej nie widzianą planetę. O mało nie dostałem ataku serca pod koniec maja, gdy potwierdziłem, że Fomalhaut b okrąża swoją macierzystą gwiazdę"[2].
[edytuj] Właściwości fizyczne
Przewiduje się, że Fomalhaut b ma rozmiary porównywalne do rozmiarów Jowisza[2] i masę – maksymalnie – 3 Jowiszów, lecz prawdopodobnie te przewidywania są zawyżone[6][7]. Planeta znajduje się 115 j.a. (17 miliardów km, czyli o około 20% dalej niż perycentrum orbity Eris i 3,8 razy dalej niż półoś wielka Neptuna) od gwiazdy macierzystej, sprawiając, że rok na tej planecie trwa 872 lata ziemskie[2]. Fomalhaut świeci około 16 razy silniej od Słońca, więc Neptun i Fomalhaut b mają podobną temperaturę.
Na podstawie obserwacji jasności w świetle widzialnym i podczerwonym przypuszcza się, że Fomalhaut b ma pierścienie planetarne przewyższające rozmiarami pierścienie Saturna[2][6].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Science Centric. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Lewis Smith: First pictures taken of planet outside the solar system: Fomalhaut b. W: The Times [on-line]. 2008-11-13. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ APOD: 14 listopada 2008 – Fomalhaut B. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Seth Borenstein: Images captured of 4 planets outside solar system. Associated Press via Google, 2008-11-14. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Exoplanets finally come into view. BBC. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Amir Alexander: Scientists Lay Eyes on Distant Planets. W: Planetary Society web site [on-line]. Planetary Society, 2008-11-14. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Ashley Yeager: Astronomers claim first snaps of planets beyond the Solar System. W: Nature News [on-line]. Nature Publishing Group, 2008-11-13. [dostęp 2008-11-16]. DOI:[1].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Hubble Directly Observes Planet Orbiting Fomalhaut (en)
- First images captured of alien solar system (en)
- Snapshot of an exoplanet (en)
| Za broń po ojcu można dostać nawet 8 lat więzienia |
Trzeba uważać co się dziedziczy, Zwłaszcza jeśli jest to spadek po myśliwym, czy amatorze strzelectwa. 50 letni Łukasz Ł. spod Nowego Dworu na Mazowszu został zatrzymany przez policję, bo miał broń po zmarłym ojcu. |
| TVP zaprzecza: Nie przesunęliśmy Bonda ze względu na Lisa |
Nowy zarząd TVP na stronie internetowej telewizji oficjalnie zaprzeczył informacjom, jakoby emisja cyklu filmów o Jamesie Bondzie została przesunięta na inną godzinę. Wczorajszy "Dziennik" napisał, filmy będą nadawane w innych godzinach, gdyż kolidują z programem publicystycznym Tomasza Lisa. |
| Warszawa żegna Macieja Kuronia |
W kościele sióstr wizytek w Warszawie odbyła się ceremonia pogrzebowa Macieja Kuronia. Zmarłego przyszli pożegnać przyjaciele, warszawiacy i mieszkańcy Izabelina. Uroczystości na cmentarzu na Powązkach rozpoczęły się o godz. 14.30. |
| Wielka akcja przeciwko dopalaczom |
Punktualnie o godz. 14 służby skarbowe i celnicy wkroczyli do wszystkich sklepów, które w Polsce oferują tzw. dopalacze, czyli legalne zamienniki narkotyków. |
| Medyczny coming out Czesława Kiszczaka |
Sąd przerwał proces autorów stanu wojennego do lutego. Powód: 82-letni gen. Florian Siwicki, szef sztabu generalnego WP w grudniu 1981 r. jest na rekonwalescencji po przebytym niedawno zawale serca. W środę po raz pierwszy do sądu przyszedł inny oskarżony - 83-letni gen. Czesław Kiszczak (b. szef MSW). |
| Marszałek z PO na liście agentów |
Jak dowiedziało się Radio Zet marszałek województwa zachodniopomorskiego z PO znalazł się na liście agentów bezpieki. |
| SAAB oskarża MON o ustawienie głośnego przetargu |
PRZEGLĄD PRASY. SAAB przegrał przetarg na dostarczenie rakiet dla naszej Marynarki Wojennej. Idzie do sądu, bo twierdzi, że resort obrony faworyzował jego konkurenta. Koncern będzie się domagał wielomilionowego odszkodowania - pisze "Rzeczpospolita". |
| Medialny Sojusz PO i SLD |
PO i SLD chcą jak najszybciej pozbawić ludzi PiS, LPR i Samoobrony władzy w mediach publicznych. Przyśpieszają prace nad nową ustawą medialną |
| MON chce wysłać nawet 600 żołnierzy więcej do Afganistanu |
O prawie połowę zmniejszyć liczbę żołnierzy w Czadzie i Libanie - powiedział „Gazecie” szef MON Bogdan Klich |
| Szef ochrony prezydenta chce odejść ze służby |
Biuro Ochrony Rządu nie może uzyskać z Gruzji informacji w sprawie strzałów oddanych podczas wizyty prezydenta Lecha Kaczyńskiego. |